EngrammarUz

1. Irregular verbs nima?

Irregular verbs — Past Simple va Past Participle shakllari odatdagi -ed qoidasi bilan yasaladigan fe’llardir emas. Ularning V2 va V3 shakllarini ko‘pincha alohida yodlash kerak.

Masalan:

go → went → gone

❌ go → goed → goed

Shuning uchun went va gone shakllarini bilish kerak.

2. V1, V2 va V3 nimani anglatadi?

ShaklNomiAsosiy qo‘llanishi
V1Base formInfinitive, Present Simple va boshqa shakllar
V2Past SimpleO‘tgan zamon
V3Past ParticiplePerfect tenses va Passive Voice

3. Irregular verbs — to‘liq jadval

Quyidagi jadvalda ingliz tilida ishlatiladigan asosiy va keng tarqalgan irregular verbs hamda ayrim kamroq uchraydigan shakllar berilgan.

#V1V2V3Ma’nosiIzoh
1arisearosearisenpaydo bo‘lmoq, yuzaga kelmoq—
2awakeawokeawokenuyg‘onmoq—
3bewas / werebeenbo‘lmoq—
4bearboreborne / bornchidamoq, ko‘tarmoq; tug‘moqborn asosan tug‘ilish bilan ishlatiladi.
5beatbeatbeatenurmoq, yengmoq—
6becomebecamebecomebo‘lmoq, aylanmoq—
7beginbeganbegunboshlamoq—
8bendbentbentegmoq, bukmoq—
9betbetbetgarov o‘ynamoq—
10bindboundboundbog‘lamoq—
11bitebitbittentishlamoq—
12bleedbledbledqonamoq—
13blowblewblownuflamoq, esmoq—
14breakbrokebrokensindirmoq, buzmoq—
15breedbredbredko‘paytirmoq, boqib yetishtirmoq—
16bringbroughtbroughtolib kelmoq—
17broadcastbroadcastbroadcastefirga uzatmoq—
18buildbuiltbuiltqurmoq—
19burnburnt / burnedburnt / burnedyonmoq, kuydirmoqburned ham keng ishlatiladi.
20burstburstburstyorilmoq, portlamoq—
21buyboughtboughtsotib olmoq—
22castcastcastuloqtirmoq; rolga tanlamoq—
23catchcaughtcaughttutmoq—
24choosechosechosentanlamoq—
25clingclungclungyopishmoq—
26comecamecomekelmoq—
27costcostcostnarxi bo‘lmoq—
28creepcreptcreptemaklamoq, sekin yurmoq—
29cutcutcutkesmoq—
30dealdealtdealtmuomala qilmoq; taqsimlamoq—
31digdugdugqazimoq—
32dodiddoneqilmoq—
33drawdrewdrawnchizmoq; tortmoq—
34dreamdreamt / dreameddreamt / dreamedtush ko‘rmoq, orzu qilmoq—
35drinkdrankdrunkichmoq—
36drivedrovedrivenhaydamoq—
37eatateeatenyemoq—
38fallfellfallenyiqilmoq, tushmoq—
39feedfedfedovqat bermoq, boqmoq—
40feelfeltfelthis qilmoq—
41fightfoughtfoughturushmoq, jang qilmoq—
42findfoundfoundtopmoq—
43fleefledfledqochmoq—
44flyflewflownuchmoq—
45forbidforbadeforbiddentaqiqlamoq—
46forgetforgotforgottenunutmoq—
47forgiveforgaveforgivenkechirmoq—
48freezefrozefrozenmuzlamoq, muzlatmoq—
49getgotgot / gottenolmoq, ega bo‘lmoq, yetib bormoqgotten asosan American Englishda ko‘proq ishlatiladi.
50givegavegivenbermoq—
51gowentgonebormoq—
52growgrewgrowno‘smoq, yetishtirmoq—
53hanghunghungosmoq, ilmoqOdamni qatl qilish ma’nosida hanged ishlatiladi.
54havehadhadega bo‘lmoq—
55hearheardheardeshitmoq—
56hidehidhiddenyashirmoq—
57hithithiturmoq—
58holdheldheldushlamoq—
59hurthurthurtog‘ritmoq—
60keepkeptkeptsaqlamoq—
61knowknewknownbilmoq—
62laylaidlaidqo‘ymoq, yotqizmoq—
63leadledledyetaklamoq—
64leaveleftleftketmoq, tark etmoq—
65lendlentlentqarz bermoq—
66letletletruxsat bermoq—
67lielaylainyotmoq—
68loselostlostyo‘qotmoq—
69makemademadeyasamoq, qilmoq—
70meanmeantmeantanglatmoq, nazarda tutmoq—
71meetmetmetuchrashmoq—
72mistakemistookmistakenadashmoq, xato qilmoq—
73paypaidpaidto‘lamoq—
74putputputqo‘ymoq—
75readreadreado‘qimoqV1 /riːd/, V2 va V3 /red/.
76rideroderiddenminmoq—
77ringrangrungjiringlamoq, qo‘ng‘iroq qilmoq—
78riseroserisenko‘tarilmoq—
79runranrunyugurmoq—
80saysaidsaidaytmoq—
81seesawseenko‘rmoq—
82seeksoughtsoughtizlamoq—
83sellsoldsoldsotmoq—
84sendsentsentyubormoq—
85setsetsetqo‘ymoq, o‘rnatmoq—
86shakeshookshakensilkitmoq—
87shineshoneshoneporlamoq—
88shootshotshototmoq—
89showshowedshown / showedko‘rsatmoq—
90shutshutshutyopmoq—
91singsangsungkuylamoq—
92sinksanksunkcho‘kmoq—
93sitsatsato‘tirmoq—
94sleepsleptsleptuxlamoq—
95speakspokespokengapirmoq—
96spendspentspentsarflamoq, vaqt o‘tkazmoq—
97standstoodstoodturmoq—
98stealstolestoleno‘g‘irlamoq—
99stickstuckstuckyopishmoq, tiqmoq—
100stingstungstungchaqmoq—
101strikestruckstruck / strickenurmoq, zarba bermoq—
102swearsworeswornqasam ichmoq, so‘kinmoq—
103sweepsweptsweptsupurmoq—
104swimswamswumsuzmoq—
105taketooktakenolmoq—
106teachtaughttaughto‘qitmoq—
107teartoretornyirtmoq—
108telltoldtoldaytib bermoq—
109thinkthoughtthoughto‘ylamoq—
110throwthrewthrownuloqtirmoq—
111understandunderstoodunderstoodtushunmoq—
112wakewokewokenuyg‘onmoq, uyg‘otmoq—
113wearworewornkiymoq—
114weepweptweptyig‘lamoq—
115winwonwonyutmoq, g‘alaba qozonmoq—
116writewrotewrittenyozmoq—
117abideabode / abidedabode / abidedchidamoq; amal qilmoq—
118befallbefellbefallenboshiga tushmoq—
119beholdbeheldbeheldko‘rmoq, tomosha qilmoq—
120besetbesetbesetqurshamoq, qiynamoq—
121bidbid / badebid / biddentaklif qilmoq; buyurmoq—
122bleedbledbledqonamoq—
123breedbredbredko‘paytirmoq—
124dwelldwelt / dwelleddwelt / dwelledyashamoq—
125forsakeforsookforsakentark etmoq—
126grindgroundgroundmaydalamoq—
127kneelknelt / kneeledknelt / kneeledtiz cho‘kmoq—
128leapleapt / leapedleapt / leapedsakramoq—
129lightlit / lightedlit / lightedyoqmoq, yoritmoq—
130proveprovedproven / provedisbotlamoq—
131quitquitquittark etmoq, to‘xtatmoq—
132ridridridxalos qilmoq—
133sawsawedsawn / sawedarralamoq—
134sewsewedsewn / sewedtikmoq—
135shrinkshrank / shrunkshrunk / shrunkenkichraymoq—
136slideslidslidsirpanmoq—
137slingslungslunguloqtirmoq; osib qo‘ymoq—
138slitslitslitkesib ochmoq—
139smellsmelt / smelledsmelt / smelledhidlamoq; hid taratmoq—
140spellspelt / spelledspelt / spelledharflab yozmoq—
141spillspilt / spilledspilt / spilledto‘kib yubormoq—
142spoilspoilt / spoiledspoilt / spoiledbuzmoq, aynitmoq—
143springsprangsprungsakrab chiqmoq, otilmoq—
144standstoodstoodturmoq—
145stinkstank / stunkstunkbadbo‘y hid taratmoq—
146strivestrove / strivedstriven / strivedintilmoq, harakat qilmoq—
147swellswelledswollen / swelledshishmoq—
148treadtrodtrodden / trodbosmoq, qadam qo‘ymoq—
149undertakeundertookundertakenzimmasiga olmoq—
150undergounderwentundergoneboshdan kechirmoq—
151upholdupheldupheldqo‘llab-quvvatlamoq—
152withdrawwithdrewwithdrawnqaytarib olmoq, chekinmoq—
153withstandwithstoodwithstoodqarshilik ko‘rsatmoq, bardosh bermoq—

4. Irregular verbsni guruhlarga bo‘lib yodlash

Barcha fe’llarni alohida-alohida yodlash shart emas. Bir xil shaklga ega fe’llarni guruhlab yodlash ancha oson.

V1 = V2 = V3

cut → cut → cut

put → put → put

hit → hit → hit

let → let → let

set → set → set

hurt → hurt → hurt

V2 = V3

buy → bought → bought

bring → brought → brought

think → thought → thought

teach → taught → taught

feel → felt → felt

keep → kept → kept

V1 = V3

come → came → come

become → became → become

run → ran → run

5. Irregular verbs gaplarda

I went to school yesterday.

— Men kecha maktabga bordim.

go → went

She has gone home.

— U uyiga ketgan.

go → gone

He bought a new phone.

— U yangi telefon sotib oldi.

buy → bought

I have seen this movie.

— Men bu filmni ko‘rganman.

see → seen

She wrote a letter yesterday.

— U kecha xat yozdi.

write → wrote

She has written three letters.

— U uchta xat yozgan.

write → written

6. V2 — Past Simple bilan

Past Simple‘da irregular verbning V2 shakli ishlatiladi.

Formula:

Subject + V2 + ...

I went home. — Men uyga bordim.

He saw Ali. — U Alini ko‘rdi.

They bought a car. — Ular mashina sotib olishdi.

She wrote an email. — U email yozdi.

7. V3 — Past Participle bilan

V3 ko‘pincha Perfect tenses va Passive Voiceda ishlatiladi.

Present Perfect:

Subject + have/has + V3

Past Perfect:

Subject + had + V3

Passive Voice:

be + V3

I have eaten. — Men ovqatlanganman.

She has gone home. — U uyiga ketgan.

They had seen the movie. — Ular filmni ko‘rishgan edi.

8. Eng ko‘p uchraydigan xatolar

❌ I goed to school.

✅ I went to school.

❌ I have saw this movie.

✅ I have seen this movie.

❌ She has went home.

✅ She has gone home.

❌ He buyed a new phone.

✅ He bought a new phone.

❌ I have wrote a letter.

✅ I have written a letter.

9. Ayniqsa yodlash kerak bo‘lgan fe’llar

Quyidagi fe’llar kundalik ingliz tilida juda ko‘p uchraydi:

V1V2V3Ma’nosi
bewas / werebeenbo‘lmoq
havehadhadega bo‘lmoq
dodiddoneqilmoq
gowentgonebormoq
comecamecomekelmoq
getgotgot / gottenolmoq
makemademadeyasamoq / qilmoq
taketooktakenolmoq
givegavegivenbermoq
seesawseenko‘rmoq
knowknewknownbilmoq
thinkthoughtthoughto‘ylamoq
findfoundfoundtopmoq
telltoldtoldaytib bermoq
becomebecamebecomebo‘lmoq
leaveleftleftketmoq
feelfeltfelthis qilmoq
putputputqo‘ymoq
bringbroughtbroughtolib kelmoq
beginbeganbegunboshlamoq

10. Irregular verbsni qanday yodlash kerak?

Ularni faqat uchta shaklni ketma-ket o‘qib yodlashdan ko‘ra, guruhlar orqali yodlash samaraliroq.

1. Bir xil fe’llar

cut → cut → cut

put → put → put

hit → hit → hit

2. V2 = V3

buy → bought → bought

bring → brought → brought

think → thought → thought

3. O‘zgarishli fe’llar

sing → sang → sung

drink → drank → drunk

begin → began → begun

11. Eng muhim xulosa

Irregular verbs uchun eng muhim uchta narsa:

V1 → asosiy shakl

V2 → Past Simple

V3 → Perfect va Passive

Masalan:

go → went → gone

I went to London last year.

I have gone to London.