EngrammarUz

Plural Nouns — Ko‘plikdagi otlar

Plural nouns bir nechta odam, hayvon, narsa yoki joyni bildirish uchun ishlatiladigan ko‘plikdagi otlarhisoblanadi.

Ingliz tilida ko‘plikni hosil qilishning eng asosiy usuli ot oxiriga -s qo‘shishdir. Lekin ayrim otlarda -es, -ies, -ves qo‘shimchalari ishlatiladi, ba’zi otlar esa butunlay boshqacha shaklga ega bo‘ladi.

📌 Eng muhim qoida: birlikdagi ot bitta narsani, ko‘plikdagi ot esa ikki yoki undan ortiq narsani bildiradi.

1. Singular va Plural Nouns

ShaklMa’nosiMisol
SingularBitta narsa yoki odamone book
PluralIkki yoki undan ortiqtwo books

2. Oddiy ko‘plik — + S

Ko‘pchilik otlarda ko‘plik hosil qilish uchun oxiriga -s qo‘shiladi.

singular noun + s → plural noun

Misollar:

3. -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z bilan tugagan otlar — + ES

Ot -s, -ss, -sh, -ch, -x bilan tugasa, ko‘plik hosil qilish uchun odatda -es qo‘shiladi.

Misollar:

📌 Quiz so‘zida ko‘plik shakli quizzes bo‘ladi.

4. Undosh + Y → IES

Agar ot undosh harf + y bilan tugasa, y tushib, -ies qo‘shiladi.

consonant + y → ies

Misollar:

5. Unli + Y → S

Agar ot unli harf + y bilan tugasa, y o‘zgarmaydi. Faqat -s qo‘shiladi.

vowel + y → ys

Taqqoslang:

SingularPlural
babybabies
citycities
boyboys
toytoys

6. -F / -FE bilan tugagan otlar

Ba’zi -f yoki -fe bilan tugagan otlarda ko‘plik hosil qilganda f/fe → ves bo‘ladi.

Lekin bu qoida barcha -f/-fe bilan tugaydigan otlarga tegishli emas.

📌 Shuning uchun -f/-fe → -ves qoidasini umumiy qoida emas, ko‘p uchraydigan shakl sifatida yodlash kerak.

7. -O bilan tugagan otlar

-o bilan tugagan otlarda ko‘plik turlicha hosil qilinadi. Ba’zilarida -es, ba’zilarida esa oddiy -s ishlatiladi.

-es bilan:

-s bilan:

📌 Bu guruhdagi so‘zlarni ko‘pincha alohida yodlash eng yaxshi usul hisoblanadi.

8. Irregular Plurals — Noto‘g‘ri ko‘pliklar

Ba’zi otlar ko‘plikda -s/-es qo‘shimchalarini olmaydi. Ularning shakli butunlay o‘zgaradi. Bunday otlar irregular plural nouns deyiladi.

SingularPluralMa’nosi
manmenerkak
womanwomenayol
childchildrenbola
personpeopleodam
footfeetoyoq
toothteethtish
mousemicesichqon
goosegeeseg‘oz

9. Eng muhim Irregular Plurals

Misollar:

10. O‘zgarmaydigan ko‘plik shakllari

Ba’zi otlarning birlik va ko‘plik shakli bir xil bo‘ladi.

Masalan:

11. Plural Nouns va A / An

A/an faqat birlikdagi sanaladigan ot bilan ishlatiladi. Ko‘plikdagi ot bilan a/anishlatilmaydi.

SingularPlural
a bookbooks
an appleapples
a studentstudents

❌ a books
❌ an apples
❌ a students

12. This → These

This birlikdagi ot bilan ishlatiladi. Ko‘plikda esa these ishlatiladi.

13. That → Those

That birlikdagi ot bilan ishlatiladi. Ko‘plikda esa those ishlatiladi.

14. There is → There are

There is birlikdagi ot bilan, there are esa ko‘plikdagi ot bilan ishlatiladi.

📌 Demak:

15. Plural Nouns va Have / Has

Ko‘plikdagi ega bilan odatda have ishlatiladi.

Lekin birlikdagi uchinchi shaxs bilan has ishlatiladi:

16. Plural Nouns va Fe’l

Present Simple‘da ko‘plikdagi ega bilan odatda fe’lga -s qo‘shilmaydi.

Yana:

📌 Juda muhim: plural noun + base verb

17. Ko‘plikdagi otlarning talaffuzi

Ko‘plikdagi -s/-es qo‘shimchasi har doim bir xil talaffuz qilinmaydi. Asosan uch xil talaffuz mavjud:

TalaffuzMisollar
/s/books, cats, cups
/z/dogs, cars, bags
/ɪz/buses, watches, boxes

📌 Bu talaffuz qoidalarini keyingi fonetika mavzularida batafsil o‘rganish mumkin. Hozircha ularni misollar orqali tanib olish yetarli.

18. Plural Possessive — Ko‘plikdagi egalik

Agar ko‘plikdagi ot -s bilan tugasa, egalik bildirish uchun odatda faqat apostrof ‘ qo‘shiladi.

Agar ko‘plik shakli -s bilan tugamasa, ‘s ishlatiladi:

19. Ko‘plikni hosil qilishning umumiy jadvali

So‘z oxiriQoidaMisol
Ko‘pchilik otlar+ sbook → books
s, ss, sh, ch, x, z+ esbox → boxes
consonant + yy → iescity → cities
vowel + y+ sboy → boys
Ba’zi -f/-fef/fe → vesknife → knives
Ba’zi -o+ espotato → potatoes
IrregularShakli o‘zgaradichild → children

20. Eng ko‘p uchraydigan xatolar

21. Countable va Uncountable Nouns

Har bir otni ko‘plik shakliga o‘tkazib bo‘lmaydi. Countable nouns sanaladi, uncountable nouns esa odatda sanalmaydi.

Countable nouns:

Uncountable nouns:

❌ two informations
❌ three advices
❌ five moneys

To‘g‘ri:

22. Ko‘plikdagi otlar bilan Some / Any

Some va any ko‘plikdagi sanaladigan otlar bilan ham ishlatilishi mumkin.

Darak:

Inkor:

So‘roq:

23. Eng muhim formulalar

Oddiy ko‘plik

-ES

-IES

-S

IRREGULAR

24. Yakuniy misollar

📌 Esda saqlang: